Türkçeye Giren Yabancı Sözcükler ve Otel Adları

Konusu 'Dilimize Giren Yabancı Kelimeler' forumundadır ve physicist tarafından Oca 17, 2013 başlatılmıştır.

  1. physicist

    physicist Moderator Staff Member

    Katılım:
    Ara 20, 2012
    Mesajlar:
    6,820
    Beğenilen Mesajlarınız:
    31
    Ödül Puanları:
    64
    Cinsiyet:
    Bay
    Türkçeye Giren Yabancı Sözcükler ve Otel Adları

    Yrd.Doç.Dr. Bedri Aydoğan
    Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi
    Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi.


                          

    Türkçenin son yıllardaki en büyük sorunu, bünyesine aldığı yabancı sözcüklerdir. Yeni  binyılın başında sayıları inanılmayacak kadar artan bu sözcüklerin bir kısmı kimi zorunluluklar nedeniyle dile girmektedir. Bu nedenle onların kabullenilmesi, memnuniyet ifadesi değil, zorunluluğun getirdiği bir katlanış olarak değerlendirilmelidir. Diller arasında bir alış veriş olduğu da yine çoğunluğun kabul ettiği bir görüştür. Diller birbirinden sözcük alır ve verirler. Bu yolla da yabancı sözcükler, birbiriyle ilişki içinde bulunan dillere girmektedirler. Ancak sözünü ettiğimiz alış verişte  bir sınır, bir ölçü olmalıdır. Yüzlerce  sözcük engel tanımadan dile girer ya da alınırsa   sınır aşılmış, ölçü ve denge yitirilmiş olur. İşte günümüzde  bu denge Türkçe aleyhine bozulduğundan  dil kirlenmesi, dilde yabancılaşma gibi kavramlarla ortaya konulan bir sorun  karşımıza çıkmıştır. Dilimiz yabancı sözcüklerle kuşatılmış ve neredeyse istilâya uğramıştır.

    Bu durumdan kurtulmanın yolu,  istilânın nedenlerini bulmak ve gerekli önlemleri almaktan geçmektedir.  Nedenler arasında  yabancı sözcüklere gösterilen büyük  eğilimi sayabiliriz. Toplumumuzda yabancı sözcüklere karşı eğilim yeni değildir. Önce Arapça ve Farsçaya eğilim göstermiş, Arapça ve Farsça sözcükler, hatta kurallar almıştık. Bunun dilimiz üzerindeki olumsuz etkilerini aydınlarımız, yazarlarımız farketmiş, dilde sadeleşmeyi bir ilke olarak benimsemişlerdi. Batı ile ilişkilerimizin başlamasıyla, bu kez de Batılı sözcükler Türkçeye girmeye başladı. Batılılaşma çabalarının çok arttığı bir dönem olan Tanzimat’ta, Batı dillerine olan ilgi de artmış ve daha çok sayıda Batı kaynaklı sözcük dilimize girmeye başlamıştır. Yabancı sözcüklerin girişi, Cumhuriyetin ilk yıllarından başlayarak 1950’lere kadar olan sürede azalmıştır. Türk Dil Kurumu, Türkçenin sadeleşmesi ve yabancı sözcüklerden arınması  yolunda büyük çaba göstermiş ve başarı kazanmıştır. Ancak son yıllarda teknolojinin gelişmesi, iletişimin güçlenmesi gibi nedenlerle yabancı sözcüklerin oranı hızla artmıştır. Yaşadığımız son on yılda ise, bu artış  katlanmalı olmuş ve bugün   korkutucu boyutlara ulaşmıştır.
    Osmanlı İmparatorluğunda  bilim dilinin Arapça olması, dilimizi sıkıntıya sokan nedenler arasında yer almıştı. Bilindiği gibi terimlerin çoğu Arapça idi.  Bugün bilim dili Arapça değil. Bilim alanında, Batı dilleri, özellikle İngilizce egemenliğini kurmuş durumdadır. Bu kez de terimler  İngilizce üzerinden dile girmektedir. Sonuç değişmemiş, yön ve etkileyen dil değişmiştir.   
    Felsefe, sanat, kültür alanında dünyada büyük gelişme ve değişimler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler ülkemizde de  bilinmekte, izlenmekte ve uygulanmaktadır. Yenilik ve gelişmelerin bilinmesi iyi, dilimize yabancı sözcüklerin girmesine yol açması kötüdür. Anılan  alanların, artık sadece terimleri değil, başka söz varlıkları da dilimize taşınmaktadır.
    Bu gelişmeler ister istemez halkta bir bezginlik ve moral çöküntüsü yaratmıştır. Bazı koşul ve çevrelerin etkilemeleri, Türkçeyle bilim, felsefe yapılamaz, Türkçenin güçsüzlüğü buna engel oluyor düşüncesini insanlara benimsetmiştir. Elbette, güçlü bir dil bilinci olanlar buna karşı durmaya çalışmaktadırlar.
    İletişim alanındaki gelişmeler  dünyayı  evimize taşıdı. Televizyon aracılığıyla pek çok ülke, ulus ile onların kültürlerini tanıdık. Hatta yabancı televizyon kanallarını izleyerek dillerini de tanımaktayız.  Bu dillere karşı ilgimiz de arttı. Oradan, önce kişisel sözlüğümüze, onun aracılığıyla ortak dilimize yeni sözcükler kattık. Hiç girmemesi gereken sözcükler bile bu yolla günlük dile taşınmaya başlandı.
    Teknoloji  ise dilimizi en çok zorlayan alan oldu. Dünya büyük bir teknolojik gelişme yaşadı. Her alanda gerçekleşen yeni buluşlar, yeni ürünler günlük yaşamımıza girdi. Bu yeni ürünlere hemen karşılıklar bulunamadı. Onları gümrük kapılarında durduramadık. Böyle olunca ürünler adlarıyla birlikte geldiler. Zaman içinde bunların bir kısmını Türkçeleştirdik. Ama giriş öyle hızlı oldu ki ne yazık ki yenildik.
            Herkesin inanması gerekir ki, bu geçici bir yenilgidir. Biz duyarlı ve bilinçli olursak, istilâya karşı savaşırsak, mutlaka  başarılı oluruz. Önemli olan  ulusumuza moral vermek; Türkçenin işlenmeye açık bir dil olduğunu, zayıflığın dilin yapısından ve olanaksızlıklarından  değil, insanların duyarsızlığından kaynaklandığını anlatmaktır. Anlatmakla yetinmeyip Türkçenin gücüne ve yeterliliğine inandırmak da gerekmektedir. Bilimde, teknolojide, sanatta, kültürde, ekonomide, topluca her alanda dilimiz geliştirilebilir, her ürüne, her kavrama karşılıklar bulunabilir. Önemli olan insanların dikkatlerini bu noktaya çekmek, bir duyarlılık ve bilinç yaratmaktır. Bu duyarlılık ve bilinçle Türkçenin düze çıkması yolundaki çaba ve çalışmalar hızlanacaktır.


            Bizim en büyük zaaflarımızdan biri, yeni ürünlerin yabancı adlarını benimsemekte gösterdiğimiz eğilimdir. Gerçekten de yabancı sözcükler dilimizde kolayca yer buluyor. Karşılıklarını bulamamışsak, terimlerin dilimize girmesi  büyük bir sorun sayılmayabilir.  Halkı doğrudan  ilgilendirmeyen  alanlarda yabancı sözcüklerin dile girmesi de büyük sorun yaratmayabilir. Ama günlük yaşamı ilgilendiren konularda, her gün kullandığımız ürünlere verilen adlarda, yabancı sözcük oranının artması dili sıkıntıya düşürür. Aynı biçimde her gün karşılaştığımız, hizmet aldığımız kurumlara verilen yabancı adlar bu zayıflığın ve sıkıntının bir göstergesi olmaktadır. Türkiye artık çok gelişti. Ürettiğimiz malları dünyanın her yerinde  tanıtıyor ve pazarlıyoruz. O nedenle ürünlerimizde Türkçe adlar kullanmalıyız.Ürettiğimiz gıda ve tekstil ürünlerine, ev eşyalarına Türkçe adlar koymalıyız. Böylelikle ülkemizi de tanıtmış oluruz. Bir Türk firmasının Türkçe bir adla dünyanın pek çok ülkesine su sattığı haberini televizyonda dinlerken büyük  gurur duydum. Üzülerek söylemeliyiz ki böyle gurur verici tablolar azınlıkta kalmakta, ne yazık ki, ürettiğimiz mallara yabancı adlar verme eğilimi daha ağır basmaktadır.   


            Bu konuda bir örnek vermek istiyorum. Koltuk takımı, kanepe gibi ev eşyaları üreten bir firma bakın ürünlerine hangi adları vermiş.  Oturma gruplarını adlarını sıralıyorum: Kansas, Manhattan, Florida, Dallas, Gloria,  Royal,  Boston. Görüldüğü gibi bunların çoğu yer adları. Halılarıyla, Bünyan, Ladik, Hereke’yi dünyaya tanıtmış bir ülke   oturma gruplarına, koltuk takımlarına böyle adlar veriyor. Bunun yerine Erzurum, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Urfa  deseydik ne yitirirdik.? Garipliğe bakın ki Türk halkına sunulan eşyalara  yabancı ad veriliyor.


    Bu yazıda otel adlarından söz etmek istediğimden başka alanlardaki örnekleri artırmayacağım. Türkiye turizmde büyük gelişme gösterdi. Ülkemiz yatak sayısı açısından zenginleşti. Beş yıldızlı tatil köyleri ve otellerimizin sayısı inanılmayacak kadar arttı. Üstelik bu tesisler dünyanın en genç tesisleri. Turizmde tesislerin yaşı da çok önemli. Kısacası otelcilik alanında dünya standartlarını yakalamış durumdayız. Her şey  iyi, güzel, ama bu otellerin adlarının çoğu yabancı. Her yıl ülkemize  gelen milyonlarca turist ne yazık ki Türkiye’ye geldiklerinden habersizler. Onlar Antalya’ya geliyorlar. Antalya’yı İspanya, Yunanistan’la bir görüyorlar ve onlar gibi bir ülke, bir devlet  sanıyorlar. Çünkü turist getiren kuruluşların ilan ve reklâmlarında  Türkiye yerine daha çok Antalya adına yer veriliyor. Antalya’da kaldıkları ve karşılaştıkları otellerin adları  ise Türkçe olmadığından Türkiye’de olduklarının farkında olmuyorlar.  Eğer siz otellerinize  yabancı adlar verirseniz, elbette ülkenizi tanıtamazsınız. Oysa adlar da bir simgedir. O simgeyle insanların  zihnine yerleşebilirsiniz.


    Girit’teki otellerin adlarının Athina Palace,    Apollonia Beach, City Hotels olmasında anormal bir durum yoktur. Kıbrıs’ın uluslararası bir yer olarak tanındığını herkes bilir. Ekonomisi  turizme dayanan Kıbrıs’ta pek çok otel var. Sözünü ettiğimiz uluslararasılık nedeniyle Türk kesimindeki otellerin adlarının da yabancı olması bir dereceye kadar anlayışla karşılanabilir.  Ayrıca bunların bir kısmı da siyasal olarak şimdi olmayan ortak Kıbrıs devletinden kalma. Adapullo, Club Lapethos, Dedeman  Olive Tree, Deniz Kızı Otel, Deniz Kızı Royal, Dome Otel,    Dorona Hotel, Grand Rock,Jasmine Court, Salamis Bay  Kıbrıs’taki otellerden birkaçının  adıdır. Deniz Kızı Otel dışındakilerin hepsinin adı yabancı. Bunun da adının Deniz Kızı Oteli olarak yazılması daha yerinde olurdu. Tamlamadaki iyelik eki yazılmamış. Şimdi kendimize Türkiye’deki otellerin adı yabancı olursa anlayışla karşılar mıyız sorusunu soralım. Bunu  anlayışla karşılamak sanırım mümkün değil. Peki gerçek ya da durum nedir? İşte bunu belirleyebilmek için sizlere gazete ilanlarından derlediğim bir liste sunuyorum.  Bu liste abece düzenine uygun olarak verilmiştir. Bu tesislerin bazıları tatil köyüdür. Onları özel olarak tatil köyü diye ayırmadık. İlanlardaki yazılışları koruduğumuz için adlardaki kimi  yanlışlar bize ait değildir. İlanlarda adlarının önünde club ve hotel sözcükleri olan tesisleri ayrıca sıraladık.



            Abant Palace


            Admira Otel


            Adora Golf Resort


            Aegean Holiday Village


            Ağaoğlu My Resort


            Alara Hotels


            Alara Park


            Alara West


            Alba Resort Hotel


            Aldiana


            Alinda


            Altın Yunus Hotels


            Altis Golf


            Ananas         


            Antbel Hotel


    Apex Otel


    Aphrodite


            Aquapark Otel


    Aras Otel


            Armonia


            Art Corinthia


            Asteria


            Atrium Hotel


            Ayma




            Balami Resort


            Bantur Naz


            Bel Conti Resort Hotel


            Bellis Clup Otel


            Belpark Resort


            Bitez Antik Otel


            Botanik


            Boydaş Beach Club




            Caria Holiday Resort


            Ceylan Inter Continental


            Champion




            Clup Akdeniz


    Club Alantur


            Club Alibey Resort


            Club Arpia


            Club Belköy


            Club Bellamare


            Club Blue Waters


            Club Çamyuva


            Club Datça


            Club Ersan


            Club Green Platan


            Club Hotel Bellis


    Club Hotel Rama


            Clup & Hotel Surf      


    Club Hotel Sera


    Club Hotel Turan Prince


    Club Kadıkale


    Club Kapheros


    Club Lapethos, Girne


    Club M


    Club Marverde


    Clup Med


    Clup Med Beldi Tatil köyü


    Clup Med Palmiye Tatil Köyü         


    Club Megasaray


    Club Minka


    Club N


    Clup Nena


    Clup Otel Solara


    Clup Öner Otel


    Club Pamfilya


    Club Phaselis


    Club Pomelan


    Club Salina


    Clup Sultan


    Clup Sun City Holiday Village


    Clup Tarhan Didim


    Club Varuna


    Club Washington


    Clup Zeus


            Club Aquamarine




    Corinthia Art Hotel


    Corinthia Excelsior Hotel


    Corinthia Hotels International


    Corinthia Labranda Hotel




    Çolakoğlu




            Dedeman Olive Tree,  Girne


            Dedeman Hotels & Resorts


            Deniz Atı


            Deniz Kızı Hotel , Girne


            Deniz Kızı Royal, Girne


            Destina Hotel


            Divan Hotels Mares   


    Doğanay


    Doğanpark Hotel


    Dome Hotel, Girne


    Dorona Hotel, Girne






    Eden Beach Hotel


    Eden Gardens Assos


    EHA Club


    Elbis


    Eldorador Fransız


    Elegance Hotels International


            Ephesia Vista


            Ephessus Princess


            Erythrai Hotel


            Excelsior Hotel




    Fantasia      


    Fantasia Hotel De Luxe


            Festival Hotels   


            Feye Pınara


            Florium






            Gloria


            Gloria Golf Resort      


    Golden Beach Hotel


            Grand Bali Otel


            Grand Hotel Temizel


            Grand İskandil


            Grand Otel


            Grand Prestige


            Grand Rock, Girne


            Grand Şeker Otel


            Grand Yazıcı Marmaris Palace


            Granite House


            Green Anatolia, Clup & Hotel


            Grıda Village   


            Green Wood




            Hakan


            Hillside Beach Club


            Hotel Adakule


            Hotel Antik


            Hotel Asene Beach


            Hotel Asteria


            Hotel Berk


            Hotel Berk Complex


            Hotel Bilkent


            Hotel Clup Phokaia


            Hotel Falez


            Hotel Faustina


            Hotel Florium Resort


            Hotel Grand Azur


            Hotel Greenland




            Hotel İmbat


            Hotel Labada Pine Park


            Hotel Munamar


            Hotel Oreo


            Hotel Paşa Beach      


    Hotel Patara Prince deluxe


            Hotel Samara


            Hotel Saphir


            Hotel Sea Gull


            Hotel Sillyum   


    Hotel Smmra


    Hotel Turquoise


    Hotel Varuna


            Hotels Vista & Majesty




            Ilıca Hotel




            İ. Cont Hotel


            İberostar Paradise Side Beach


            İberotel Sarigerme Park


            İdemen Beach Club


            İkbal Thermal Hotel


    İnternational Holiday Courts    Kervansaray


            İnter Sport


            İsis Hotel




            Jasmine Court, Girne


            Jasmin Conti


            Justiniano Hotels


            Justiniano Beach      




            Kartal Yuvası


            Kiriş Alinda


            Kiriş World Magic Hotel      


            Klassis Resort


            Korumar




            La Perla


            Labranda Hotel


            Ladin Hotel


            Le Jardin


            L’ Ambiance


            L’etoile


            Letoonia Club & Hotel


            Letoonia Golf & Resort


            Lidya Beach & Garden


            Linda otel


            Lonicera Hotel


            Lykia World






            Ma Biche


            Magic Life Club


    Magic Life Yacting


            MGM İskandil


            Majesty Elysee


    Majesty Palm Beach


    Majesty Tuana


    Mare Monte,  Girne


            Mare Vista


            Mares


            Marco Polo   


    Marin Princess Kumburgaz


    Marina Vista


            Marmaris Art


            Marmaris Hotels


            Marmaris Park         


    Martı Deluxe Resort Hotel


            Martı Lapezla


    Martı Myra


    Mavikoy Holiday Village


            Merit Arcadia   


    Merit Cyrstal Cove Hotel


    Merit Sunset


            Merit Limra


            Merry Otel


            Meryan


            Mia Resort Turkey Belpark


            Minyatür Otel Club


            Mirage Park Resort


            Miramare Beach & Queen


            Montana Pine Resort


            Montana Beach Hotel


            Mutlu Otel


            Myndos      




            Naturland


            Nazlıhan


            Ora


            Otel Erythrai


            Ova Resort


            Ölüdeniz Resort Hotel


            Özkaynak




            Park Metropol


            Park Conti


            Paloma Beach Beldibi


            Palm Beach, Magosa


            Pedasa Garden




            Petro Clup


            Pineta Hotel


            Phaselis Rose Club Hotel


            Phaselis Princess


            Pirate’s Beach Club   


            Pırlanta Hotel


    Pine Marina


            Poseidon Hotel


            Poyraz Otel






            Regal Resort


            Remer Otel


            Renaissance Antalya Resort


    Resort Dedeman Antalya


    Resort Dedeman Bodrum


    Rexsene


    Robınson Clup Çamyuva


            Royal Resort Hotel


            Royal Plaza


            Rubi Hotel




    Salamis Bay Conti Resort Hotel, Magosa


            Salmakis


            Samara


            Santur Hotel


    Sardunya


    Sea Garden


    Seaside Resort


    Seleck Marıs


    Sheraton Voyager


    Sentimental


    SerapSu


    Seray Otel


    Sesin Otel


    Sillyon


    Simena


    Simena Park


    Sol Belvil


    Sol Fulya


    Sol Hotels


    Sol Kamelya


    Sol Muna


    Sol Selin


    Solara Otel Club


    Sugar Beach Hotel


    Sun City Holiday Village


    Sun Club Biltur


    Sun Park Otel




    Sun Zeynep


    Sunrise


    Sunrise Katya


    Sunrise Queen


    Sümela Garden


    Sürmeli


    Süzer Paradise


    Syedra  Princess   






    Taksim Obaköy


    Tamsa Otel


    Tansel Otel


    Tatbeach Golf Hotel


    Tayyarbey Oteli


    Tekirova Corinthia


    Corınthia Club  Hotel Tekirova


    Termal Resort Oruçoğlu


            Terrace Hotel
            The Holiday Resort Hotel
            The Inn at Swissotel   
            Therme Maris
            TMT
            Topkapi Palace
            Topset Hotel, Girne
    Turihan Otel
    Turan Prince
    Turmen Otel
    Turtel Side
    Tutunç Otel
    Türkmen Otel


             
            Uğur Otel


              Ünsaphire


              


            Vikingen Beach Club
    Voyace Cesars  Resort & Hotels
    Voyace Charm Hotel   
    Voyace Club Hebilköy Hotels & Resort
            Voyace Club Torba   
             
    WOW   Bodrum Resort


            WOW  Topkapı Palace


    Wybas Resort


    Xanadu High Class


    Yücelen Hotel
              


              Zeus Otel




    Zeytinci Olivera Resort Hotel


    Zigana
    Zinos Otel


    Vermiş olduğumuz listede 318 otel adı geçiyor. Bunlardan sadece otuzu Türkçe ya da Türkçeleşmiş bir ada sahiptir.  Bunlar; Aras Otel, Ayma, Botanik, Deniz Atı, Çolakoğlu, Doğanay, Hakan, Kartal Yuvası, Mutlu  Otel, Nazlıhan, Ora, Özkaynak, Poyraz Otel, Sardunya, Serapsu, Seray Otel, Sürmeli, Bitez Antik Otel, Taksim Obaköy,  Tansel Otel, Tayyarbey Otel, Turmen Otel, Turtel Side, Tutunç Otel, Türkmen Otel, Uğur Otel ve Zigana’dır. Bunlara Ananas ile bir kısaltma olabileceklerini düşünerek Elbis ve Korumar’ı da ekleyebiliriz.   


            Bu otel adlarının  bazılarının bir tamlama oluşturduğu  görülüyor. Tamlamaların  yazımında da yanlışlık dikkati çekiyor. Aslında yanlışlık kullanımdan kaynaklanıyor. Doğru kullanım Aras Oteli, Poyraz Oteli’dir. Son zamanlarda tamlanandaki iyelik eki ı-i’nin  düşürülerek söylenmesi ve yazılması, yanlış olmakla birlikte yaygınlaştığından Aras Otel, Poyraz Otel biçimindeki yazımlar yeğlenir  olmuştur.  Başka adlarda olduğu gibi otel adlarında da bu durum görülmektedir.   

    Otuzu dışında kalan otellerin  adında  Türkçe olmayan sözcükler bulunmaktadır. İkbal Thermal Otel,    Topkapi Palace, Termal Resort Oruçoğlu, Voyace Club Hebilköy Hotels & Resort, Zeytinci Olivera Resort Hotel örneklerinde olduğu gibi başa ve sona  eklenen sözcüklerin biri ya da birkaçı   Türkçe değildir.  Türkçe olmayan bu sözcüklerin bir kısmı Türkçenin ses yapısına uydurularak, birçoğu ise orijinal biçimlerine bağlı kalınarak yazılmıştır. Orijinal olarak yazılan sözcükler, elbette pek çok soruna yol açmaktadır.


            Soyut kavramları karşılayan yabancı sözcüklerin halk arasında bilinip tanınması ve kullanılması yaygın değildir. Bu dilimizin lehinedir. Böyle az bilinen sözcükler, belli bir grup arasında kalır ve günlük yaşayışımıza girmezler. Ama somut olanlar halkın belleğinde daha çok yer ediyor ve yaygınlaşıyor. Yaygınlaştıkça tanıdık hale geldiğinden yadırganmaz oluyor ve dile kolayca yerleşiyorlar. Otel adlarında da durum böyle. Onlar binalarıyla, levhalarıyla karşımızda durduklarından görüntüleri ve adlarıyla belleğimize işleniyorlar.    Şimdi, levhalarda, ışıklı tabelalarda, reklâm panolarında ve gazete ilanlarında  gördüğümüz  otel adlarının başında ve sonunda yer alan sözcükler üzerinde de kısa değerlendirmeler yaparak düşüncelerimizi aktarmaya devam edelim.   

              Bu sözcüklerin ilki ve en çok kullanılanı  hoteldir. Fransızca hotel sözcüğü bize otel olarak  geçmiş, sözcük bu haliyle benimsenmiş  ve uzun yıllar kullanılmış, bugün de kullanılmaktadır. Ancak yukardaki adlar incelendiğinde otel sözcüğünün yerini “hotel”in aldığı görülür. Türkçeleştirerek dile alıp kullandığımız sözcüğü, sonradan yabancılaştırma yoluna gitmişiz.


              Otel karşılığı bir dönem bizde palas sözcüğü kullanıldı. Hatta çok yaygınlaştı. Palace sözcüğü okunduğu gibi yazıya geçirildiğinden otel levhlarında yerini palas olarak aldı. Halide Edip Adıvar, Yolpalas Cinayeti adlı romanını yazdı. Yıllarca palas olarak yazdığımız sözcüğü bugün  palace biçiminde yazmaya başladık. Otel sözcüğünde olduğu gibi bir geriye dönüş yaşadık. Oysa yerleşmiş ve Türkçeleşmiş sözcüklerle bir daha  oynamamak  ve yerleştiği biçimiyle kabul edip kullanmayı sürdürmek gerekir.  Bu nedenle otel ve  “palas” korunmalıydı.


            Club sözcüğü de son yıllarda sık kullanılmaya başladı. Bu sözcükle de biz yeni tanışmadık. Tanıştığımızda da bu sözcüğü Türkçenin ses yapısına uygun hale getirerek yazdık. Club dilimize kulüp olarak sokuldu  ve sözlüğümüzde bu biçimiyle yer aldı. Biz tıpkı otelde olduğu gibi onu yeniden club biçimine sokarak yazmaya başladık. Türkçeleştirdiğimiz sözcüğü yeniden yabancılaştırmış olduk. Üstelik söylenişini de değiştirdik. Önceleri kulüp diye seslendirdiğimiz bu sözcüğü şimdi klap diye seslendiriyoruz. Çünkü eskiden Batı’dan gelen sözcükler Fransızcaya uygun  olarak seslendiriliyorlardı. Bugün ise İngilizceye uygun olarak seslendirme eğilimi ağırlık kazandı. Bu yoldan yürüyerek dilimize eskiden yerleşmiş olan sözcükleri İngilizceye uygun seslendirmeye kalkarsak yeni sorunlar çıkacaktır. Ayrıca İngilizce seslendirilen sözcükler Türkçe içinde sırıtacak ve kulağa hoş gelmeyecektir. Tabiî bunun olumlu bir yanı da var. O da bu sözcüklerin Türkçede  yabancı ve iğreti durmalarıdır. Bu iğretilik nedeniyle daha kolay tanınır ve dilden çıkarılabilirler.   


            Otel adlarına eklediğimiz bir başka sözcük ise resort oldu. Bu  İngilizce sözcüğün değişik anlamları var. Uğrak yeri, sık sık uğranılan yer anlamı, otele yakın düşüyor. Ev anlamı bile yüklenebilir. Müşterilere evinizdesiniz duygusunu yaşatmak için kullanılmış olmalıdır.         


    Kent anlamındaki city de otel adlarına eklenmeye başlandı. Belki bu ad tatil köyleri için kullanılmıştır. Tatil köylerinde  otel biçiminde konaklama yerleri  yanında başka özellikler gösteren konaklama yerleri de var. Bazı turizm şirketlerinin ise hem kulüpleri, hem otelleri, hem tatil köyleri var. Bu nedenle adlara city eklenmiş olmalı. Kent sözcüğünün içerdiği  büyüklük, çeşitlilik ve çağdaşlık özellikleri çağrıştırılmak istenmiştir.


            Bunlar yanında kıyı, plaj anlamlarına gelen  beach sözcüğüyle  de sık karşılaşıyoruz. Plaza sözcüğü ise daha az olmakla birlikte kullanılıyor. Otel adlarında az geçen bu sözcük başka alanlarda da kullanıldığından dilimizde giderek yaygınlık kazanıyor. Prince, princess, holiday, village, sun, sunrise, grand, sol sözcükleri de otel adlarında sıkça yer alıyor. Anılan sözcüklerin bir kısmı  büyüklük, görkemlilik anlamı taşıyan sıfatlar; bir kısmı da tatili, tatille ilgili kimi çağrışımları içeren adlardır. Bunlara paradise,  golf hotel sözcüklerini de ekleyebiliriz. Bu sözcüklerin hepsinin ortak özelliği orijinal biçimleriyle yazılması ve okunmasıdır. Dile hiç alınmasalar daha iyi olacak ve  dil açısından yaşanan sorunlar  ortadan kalkacaktı.   


            Bu otellerde verilen hizmetler de gerçekten sınırsız denilebilecek özellikte. Hep çağı yakalamaktan söz ederiz. Hizmetler açısından çağın  yakalandığı  anlaşılıyor. Örnek olsun diye bir gazete ilanından Magic Life Clubs’un sunduğu hizmetleri aktarıyorum.   


    “Animasyon:  Sauna, hamam, masaj, fitness, şovlar, spor animasyonları, plaj oyunları,       havuz  oyunları, turnuvalar, kabare, revü, disco, magic radyo


    Yiyecekler:  Kahvaltı, geç kahvaltı, öğle yemeği büfesi, öğleden sonra snack, çay-kahve ve  pasta saati, akşam büfesi, a la carte restaurantlar (Balık-Türk-İtalyan), yerli ve ithal   alkollü/alkolsüz içkiler   


    Spor:   Tenis, aerobic, banana, rüzgar sörfü, su kayağı, kano, yelken, havuzda deneme   dalışı, voleybol, masa tenisi, bisiklet


    Çocuklar: Mini club, çocuk havuzu, çocuk parkı, çocuk videosu, çocuk olimpiyatı, çocuk  diskosu, resim yapma, masal saati, aile odası, çocuk kahvaltısı, çocuk indirimleri    gençlik programları.”
    Bu hizmetlere bakıldığında son zamanların moda deyişiyle “yok yok” değerlendirmesini yapmak uygun düşecektir.  Bu durum turizm dilinde “her şey dahil” diye sunuluyor. Bir de “her şey dahil”in ultrası var. Bizim ilgilendiğimiz kısmı yine bazı sözcükler ve yazılışlarıdır. Aerobic, fitness, şov, disco, snack, a la carte,  restaurant, club. Bu sözcükler Türkçe Sözlük’te şu yazılışlarla yer alıyorlar: aerobik, disko, alâkart, restoran, kulüp. Fitness ve snack henüz Türkçe sözlüğe girmemişler. “Fitness”in, fitnes biçiminde tek s ile yazılması Türkçeye daha  uygun düşecektir. Snack ise bazen orijinal, bazen de Türkçeleşmiş  biçimiyle  sinek olarak yazılmaktadır. Bu kullanım Türkçenin ses yapısına uygundur. Örnek olarak aldığımız ilanda şov sözcüğünün yazılışı  Türkçe Sözlük’e uygundur. Yalnız aynı sayfada bunun dışındaki ilanların hepsinde  show olarak yazılmıştır. Yani bir kez Türkçeye uygun  biçimi ile     ( şov), çoğu kez ise olmaması gereken biçimi ile  (show) yazılmış. Gerçi bu ilanın dili ve yanlışları gazeteye ya da reklam şirketine ait olabilir. Bu ilanlar defalarca çıktığı halde değiştirilmediğine göre, ilanı verenlerce de benimsenmiş anlamına gelir. Zaten eğilim de bu yöndedir. Türkçeyi düşünen yoktur. Bu ilanda da iki yerde geçen disko sözcüğü ilk kez disco ikinci kez disko olarak yazılmıştır. Bu da hem tutarsızlığı hem de dil açısından özensiz tutumu göstermektedir. Türkçeye uygun olanı ise “disko”dur.


    Animasyon son yıllarda dilimize giren bir başka sözcük. Bana kalırsa bu sözcük  yıldızı bol oteller aracılığıyla girdi. Eğlence yerlerinde yapılan gösteriler de bu adla anılıyorlar. Şimdi televizyonlardaki çeşitli gösteriler böyle adlandırılmaya başladı. Otellerimizde animasyon hizmetleri soft, ful ve zengin olarak ayrılıyor. Ful sözcüğünü de çift l ile yazıyorlar. Oysa tek l ile yazılmalı.


    Otellerimizde gazinolar vardı.  Bu sözcük yıllarca gazino olarak yazılıp söylendi. Onu da İtalyanca aslına döndürerek casino olarak yazmaya başladık. Otellerde artık gazino değil casinolar var. Mini clubler, fitness centerlar, thalosso centerlar, var. Bunu da center yazıp sentır okuyoruz.  Thalasso centerlarda  thalasso therapi yaptırma olanağı da sunulmuş. Terrace barlarda  set menü yenebilir. Bahşiş ise “ tip box”a  atılmalıdır. Düzenli shuttle servis bulunur, tracing yapılır. Eco kamp vardır. Kamp sözcüğünü de yakında camp olarak yazarlarsa ona da şaşırmamak gerekir. Bu ilanlarda büyük i harfine de dikkat etmek gerekir. Orada da İngilizce’ye uygun bir yazılış görülüyor. Otel adı büyük yazılınca i’nin noktası yok oluyor. İ, I’ya dönüşüyor. Küçük yazılınca noktasına kavuşuyor. İngilizcenin bu kuralı başka yer ve örneklerde de karşımıza çıkıyor.


    Biz  sadece gazete ilanlarından yola çıkarak  otel adlarındaki yabancılaşmayı sergilemeye çalıştık.. Genel olarak turizm alanına bakılırsa yabancılaşmanın boyutlarının daha geniş olacağı görülecektir. Örneğin bu otellerdeki barlara, salonlara verilen adlar bu açıdan incelenebilir. Yemek listelerindeki adlara bakılabilir. Turizm şirketlerinin adlarının da bu yönden incelenmeye değer olduğunu düşünüyorum. Bütün bu alanlarda bir araştırma yapıldığında dilimizin bu noktada içine düştüğü durumun gerçekten iç karartıcı olduğu görülür. Ama bu iç karartıcı tablo karşısında karamsarlığa düşmemek gerekir. Çünkü bu dilin sahipleri var. Onlar inatla Türkçenin sorunlarını çözmek ve aşmak için çaba gösteriyorlar. 
     
  2. ayselcik

    ayselcik Üye

    Katılım:
    Şub 27, 2013
    Mesajlar:
    1
    Beğenilen Mesajlarınız:
    1
    Ödül Puanları:
    3
    Meslek:
    Öğrenci
    Bu güzel otel isimlerinin arasından bir kaçında kalmıştım. Ama aralarında en beğendiğim otel kıbrıstaki Merit Park Hotel kesinlikle gidilip görülmesi gerekilen bi yer tavsiye ediyorum..
     
    fiziklerinefendisi bunu beğendi.